เปิดวิธีลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 มีขั้นตอนอย่างไร ?

เปิดวิธีลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 ในเขต-นอกเขต-นอกราชอาณาจักร เปิดลงทะเบียนแล้วจนถึงวันที่ 5 มกราคม 2569 ลงทะเบียนได้ผ่านช่องทางไหน มีขั้นตอนอย่างไร ต้องเตรียมอะไรบ้าง ?

ตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กำหนดวันเลือกตั้งครั้งใหม่ ในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 และกำหนดวันเลือกตั้งล่วงหน้า วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 สำหรับผู้ที่อยู่นอกเขตเลือกตั้งและผู้ที่อยู่ในเขตเลือกตั้ง แต่ไม่สะดวกไปเลือกตั้งในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569

ขณะที่การลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า กกต.กำหนดไว้ว่า จะเปิดให้ลงทะเบียนวันที่ 20 ธันวาคม 2568 ถึงวันที่ 5 มกราคม 2569 ทั้งเลือกตั้งล่วงหน้า ในเขต-นอกเขต และเลือกตั้งล่วงหน้า นอกราชอาณาจักร

“ประชาชาติธุรกิจ” รวบรวมวิธีการลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า เพื่อเตรียมพร้อมก่อนลงทะเบียนจริง

ทบทวนคุณสมบัติผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

ผู้ที่มีสิทธิเลือกตั้ง จะต้องมีคุณสมบัติดังนี้

• อายุ ไม่ตํ่ากว่า 18 ปี ในวันเลือกตั้ง
• มีสัญชาติไทย
• หาก เคย แปลงสัญชาติ ต้องได้สัญชาติไทยมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี
• มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตเลือกตั้งมาแล้ว เป็นเวลาไม่น้อยกว่า 90 วัน นับถึงวันเลือกตั้ง
• ไม่ เป็นภิกษุ สามเณร นักพรต หรือนักบวช
• ไม่ อยู่ในระหว่างถูกเพิกถอนสิทธิการเลือกตั้ง
• ไม่ ถูกต้องคุมขังโดยหมายของศาล หรือคําสั่งที่ชอบด้วยกฎหมาย
• ไม่ เป็นผู้วิกลจริตหรือฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ

การเลือกตั้งล่วงหน้า ในเขต-นอกเขต แตกต่างกันอย่างไร ?
การเลือกตั้งล่วงหน้า สามารถทำได้ทั้งในเขตเลือกตั้งปัจจุบัน และนอกเขตเลือกตั้งปัจจุบัน โดยผู้ที่จะใช้สิทธิ เลือกตั้งล่วงหน้า 2569 ในเขตเลือกตั้ง กฎหมายกำหนดไว้ว่าต้องเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ได้รับคำสั่งจากทางราชการให้ไปปฏิบัติหน้าที่นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิเลือกตั้ง หรือ บุคคลที่มีหลักฐานแสดงว่าในวันเลือกตั้งตนมีหน้าที่จะต้องไปปฏิบัติหน้าที่ ณ ที่อื่นใด นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิเลือกตั้งจนไม่สามารถไปใช้สิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งได้

ส่วนผู้ที่จะใช้สิทธิ เลือกตั้งล่วงหน้า 2569 นอกเขตเลือกตั้ง จะต้องเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ซึ่งอยู่นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีอยู่ในทะเบียนบ้าน หรือมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตเลือกตั้งน้อยกว่า
90 วันนับถึงวันเลือกตั้ง หรือ ผู้ที่ได้รับคำสั่งแต่งตั้งจากทางราชการให้ไปปฏิบัติหน้าที่นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิเลือกตั้ง

โดยสามารถยื่นคำขอลงทะเบียนต่อนายอำเภอหรือนายทะเบียนท้องถิ่นในเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิหรือเขตเลือกตั้งที่ประสงค์ขอลงคะแนนพร้อมสำเนาบัตรประชาชนหรือสำเนาบัตรอื่นที่หน่วยงานของรัฐออกให้ มีรูปถ่ายและเลขประจำตัวประชาชน โดยชี้แจงเหตุผลความจำเป็นและแสดงหลักฐานว่าไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้งในวันเลือกตั้งได้

สามารถยื่นคำขอได้ด้วยตนเอง มอบหมายผู้อื่นยื่นแทนหรือยื่นทางไปรษณีย์ หรือทางอินเทอร์เน็ต (เฉพาะขอใช้สิทธินอกเขตเลือกตั้ง/นอกราชอาณาจักร) ก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่า 30 วัน

ช่องทางลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569

การลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 สามารถทำได้ผ่าน 3 ช่องทางหลัก ดังนี้

1. การยื่นคำขอต่อนายทะเบียนอำเภอหรือนายทะเบียนท้องถิ่น หรือยื่นคำขอต่อเอกอัครราชทูตหรือผู้ที่เอกอัครราชทูตมอบหมาย ตั้งแต่วันที่ 20 ธันวาคม 2568 ถึงวันที่ 5 มกราคม 2569 ในวันและเวลาราชการ (สำหรับการออกเสียงลงคะแนนก่อนวันเลือกตั้ง สำหรับผู้ที่ยื่นเอกสารลงทะเบียน ฯ ในเขตเลือกตั้ง นอกเขตเลือกตั้ง และนอกราชอาณาจักร)

2. การยื่นคำขอทางไปรษณีย์ ตั้งแต่วันที่ 20 ธันวาคม 2568 ถึงวันที่ 5 มกราคม 2569 โดยถือวันประทับตราไปรษณีย์เป็นสำคัญ (สำหรับการออกเสียงลงคะแนนก่อนวันเลือกตั้ง สำหรับผู้ที่ยื่นเอกสารลงทะเบียน ฯ ในเขตเลือกตั้ง นอกเขตเลือกตั้ง และนอกราชอาณาจักร)

3. การยื่นคำขอทางอินเทอร์เน็ต ตั้งแต่วันที่ 20 ธันวาคม 2568 ถึงวันที่ 5 มกราคม 2569 ตลอด 24 ชั่วโมง โดยระบบจะปิดอัตโนมัติ ในวันที่ 5 มกราคม 2569 เวลา 24.00 น. ตามเวลาประเทศไทย (สำหรับการออกเสียงลงคะแนนก่อนวันเลือกตั้ง สำหรับผู้ที่ยื่นเอกสารลงทะเบียนฯ นอกเขตเลือกตั้ง และนอกราชอาณาจักร)

ลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 ในเขต มีขั้นตอนอย่างไร ?

ผู้ที่จะใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 ในเขตเลือกตั้ง สามารถเขียนรายละเอียดลงแบบคําร้องขอ พร้อมเอกสารและหลักฐานที่เกี่ยวข้อง และยื่นคําขอลงทะเบียน ผ่าน 2 ช่องทาง

1. ยื่นคําขอด้วยตนเอง (หรือมอบหมายผู้อื่นยื่นแทน) ต่อนายทะเบียนอําเภอ หรือนายทะเบียนท้องถิ่นที่ตนมีถิ่นที่อยู่
2. ยื่นคําขอทางไปรษณีย์

สำหรับเอกสารที่ต้องเตรียมในการลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 ในเขต มีดังนี้

1. สําเนาบัตรประจําตัวประชาชน หรือ สําเนาบัตรที่มีรูปถ่ายและหมายเลขประจําตัวประชาชนที่ทางราชการออกให้
2. คําสั่งของทางราชการ หรือหนังสือรับรองจากหน่วยงานของรัฐ
3. แบบ ส.ส. 1/14

ลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 นอกเขต มีขั้นตอนอย่างไร ?

ผู้ที่จะใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 นอกเขตเลือกตั้ง สามารถเขียนรายละเอียดลงแบบคําร้องขอ พร้อมเอกสารและหลักฐานที่เกี่ยวข้อง และยื่นคําขอลงทะเบียน ผ่าน 3 ช่องทาง

1. ยื่นคําขอด้วยตนเอง (หรือมอบหมายผู้อื่นยื่นแทน) ต่อนายทะเบียนอําเภอ หรือนายทะเบียนท้องถิ่นที่ตนมีถิ่นที่อยู่
2. ยื่นคําขอทางไปรษณีย์
3. ยื่นคําขอทางอินเทอร์เน็ต (หรือทางแอปพลิเคชั่น Smart Vote)

สำหรับเอกสารที่ต้องเตรียมในการลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 นอกเขต มีดังนี้

1. สําเนาบัตรประจําตัวประชาชน หรือ สําเนาบัตรที่มีรูปถ่ายและหมายเลขประจําตัวประชาชนที่ทางราชการออกให้
2. แบบ ส.ส. 1/15

กรณีลงทะเบียนผ่านอินเทอร์เน็ต ไม่ต้องส่งเอกสาร แต่ต้องใช้ข้อมูลในบัตรประชาชนของผู้มีสิทธิเลือกตั้งในการกรอกรายละเอียด

การเลือกตั้งล่วงหน้า นอกราชอาณาจักร คืออะไร ?

การเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 นอกราชอาณาจักร คือการอํานวยความสะดวกให้คนไทยที่พํานักอยู่นอกราชอาณาจักร หรือผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ที่จะเดินทางไปนอกราชอาณาจักร ได้มีโอกาสใช้สิทธิออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้ง สส.ได้

โดยให้ลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร 30 วัน ก่อนวันเลือกตั้ง ทั้งนี้ สถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลใหญ่เป็นผู้จัดการเลือกตั้ง ให้คนไทยทุกคนที่มีสิทธิเลือกตั้งในประเทศไทยสามารถไปใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรได้ตามสถานที่และวิธีการ ที่สถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลใหญ่กําหนด

ลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 นอกราชอาณาจักร มีขั้นตอนอย่างไร ?
การลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า นอกราชอาณาจักร แบ่งเป็น 2 กรณี คือ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่อยู่ต่างประเทศหรือนอกราชอาณาจักร หรือผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่จะเดินทางไปต่างประเทศและไม่สามารถใช้สิทธิเลือกตั้งในประเทศไทยในวันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ได้

โดยยื่นแบบคําร้องขอใช้สิทธิเลือกตั้ง พร้อมเอกสารแสดงตน เพื่อลงทะเบียนขอใช้สิทธิ 30 วัน ก่อนวันเลือกตั้ง ในวันและเวลาราชการ ณ สถานเอกอัครราชทูตแห่งเขตรับผิดชอบที่ตนมีถิ่นที่อยู่

เอกสารที่ต้องใช้

• หนังสือเดินทาง
• บัตรประจําตัวประชาชน หรือ บัตรที่มีรูปถ่าย ซึ่งทางราชการออกให้ และมีเลขประจําตัวประชาชน
• แบบ ส.ส. 1/7 (นร)

สำหรับ กรณีอยู่นอกราชอาณาจักร สามารถยื่นคำร้องขอใช้สิทธิเลือกตั้งได้ 3 ช่องทาง ดังนี้

1. ยื่นด้วยตนเอง หรือมอบหมายผู้อื่นยื่นแทน
2. ยื่นทางไปรษณีย์ ถึงสถานเอกอัครราชทูต
3. ยื่นคําขอทางอินเทอร์เน็ต

สำหรับ กรณีอยู่ในประเทศไทยแต่จะเดินทางไปต่างประเทศในช่วงการเลือกตั้ง สามารถยื่นคำร้องขอใช้สิทธิเลือกตั้งได้ 3 ช่องทาง ดังนี้

1. ยื่นที่สำนักทะเบียนอำเภอ หรือสำนักทะเบียนท้องถิ่น
2. ยื่นทางไปรษณีย์ ถึงสถานเอกอัครราชทูต
3. ยื่นคําขอทางอินเทอร์เน็ต

กรณีลงทะเบียนผ่านอินเทอร์เน็ต ไม่ต้องส่งเอกสาร แต่ต้องใช้ข้อมูลในบัตรประชาชนของผู้มีสิทธิเลือกตั้งในการกรอกรายละเอียด

ทั้งนี้ การลงคะแนนเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร จะมี 3 วิธี คือ การลงคะแนน ณ หน่วยเลือกตั้ง การลงคะแนนทางไปรษณีย์ และการลงคะแนนด้วยวิธีอื่น เช่น การจัดหน่วยเลือกตั้งเคลื่อนที่ (Mobile Unit)

ลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 นอกเขต-นอกราชอาณาจักร ผ่านทางออนไลน์ มีขั้นตอนอย่างไร ?

สำหรับผู้ที่ต้องการลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 นอกเขตเลือกตั้ง และนอกราชอาณาจักร สามารถลงทะเบียนผ่านทางออนไลน์ได้ 2 ช่องทาง คือ ทางเว็บไซต์ หรือทางแอปพลิเคชั่น ผ่านแอป Smart Vote (iOS, Android) และแอป ThaID (iOS, Android) โดยสามารถลงทะเบียนได้ตลอด 24 ชั่วโมง ตามวันที่ กกต.กำหนด และไม่ต้องนําส่งเอกสารและหลักฐานประกอบการลงทะเบียน

โดยสามารถลงทะเบียนได้ที่เว็บไซต์ดังต่อไปนี้

• เลือกตั้งล่วงหน้า นอกเขต : https://stat.bora.dopa.go.th/Election/regoutvote/
• เลือกตั้งล่วงหน้า นอกราชอาณาจักร : https://stat.bora.dopa.go.th/Election/popout/

หรือลงทะเบียนผ่านระบบ BORA Web Portal ของสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง ที่เว็บไซต์ https://thportal.bora.dopa.go.th/ แล้วยืนยันตัวตนด้วยแอปพลิเคชั่น ThaID

ผู้ที่ต้องการลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า นอกเขต-นอกราชอาณาจักร จะต้องเตรียมข้อมูลดังนี้

• เลขประจําตัวประชาชน
• ชื่อ-นามสกุล
• วัน-เดือน-ปีเกิด
• หมายเลขหลังบัตรประจําตัวประชาชน (Laser ID)
• เลขรหัสประจําบ้าน 11 หลัก (กรณีลงทะเบียนเลือกตั้งนอกเขต)
• สถานที่ที่ประสงค์จะใช้สิทธิเลือกตั้ง ก่อนวันเลือกตั้งนอกเขตเลือกตั้ง
• หมายเลขหนังสือเดินทาง (กรณีลงทะเบียนเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร)

สำหรับขั้นตอนการลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 นอกเขตเลือกตั้ง มีดังนี้

1. เข้าสู่ระบบ บันทึกข้อมูลข้างต้นให้ถูกต้องครบถ้วน แล้วเลือก “รายการลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้ง”
2. ตรวจสอบข้อมูลที่ปรากฏว่าถูกต้องหรือไม่

• กรณีผู้ที่เคยลงทะเบียนแล้ว หากต้องการเปลี่ยนแปลงสถานที่ลงคะแนน ให้ระบุสถานที่ที่ประสงค์จะไปใช้สิทธิเลือกตั้ง
• ถ้าประสงค์จะขอยกเลิกการลงทะเบียน ให้เลือกรายการขอยกเลิกการลงทะเบียน

3. เลือกบันทึกข้อมูล
4. เข้าสู่หน้าการยืนยันการบันทึกข้อมูล ให้ตรวจสอบว่าข้อมูลที่ปรากฏอยู่นั้น ถูกต้องหรือไม่

หากต้องการกลับไปแก้ไขข้อมูล เลือกรายการกลับไปแก้ไขข้อมูล

5. หากถูกต้องครบถ้วนแล้ว เลือกรายการยืนยันการบันทึกข้อมูล
6. เมื่อยืนยันการลงทะเบียนเสร็จสมบูรณ์ ระบบจะแสดงแบบตอบรับ เป็นหลักฐานประกอบการลงทะเบียน เพื่อเก็บไว้เป็นหลักฐานประกอบการใช้สิทธิออกเสียงลงคะแนนนอกเขตเลือกตั้ง

ลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 นอกเขต-นอกราชอาณาจักร ผ่านแอป Smart Vote มีขั้นตอนอย่างไร ?

นอกจากนี้ กกต. ยังมีการเปิดให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 ผ่านแอปพลิเคชัน Smart Vote ได้ตลอด 24 ชั่วโมง ทั้งการใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขตเลือกตั้ง และการใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร และไม่ต้องนําส่งเอกสารและหลักฐานประกอบการลงทะเบียน โดยมีขั้นตอนดังนี้

การลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขตเลือกตั้ง

1. เลือกเมนู “การเลือกตั้ง สส.” เลือกเมนู “วิธีการลงคะแนนก่อนวัน เลือกตั้ง”
2. เลือกเมนู “นอกเขตเลือกตั้ง” เลือกเมนู “ลงทะเบียนออนไลน์” และเลือกเมนู “การลงทะเบียนใช้สิทธินอกเขต (dopa.go.th)”
3. เข้าสู่ระบบ และกรอกข้อมูลต่าง ๆ ให้ถูกต้องครบถ้วน เลขประจําตัวประชาชน, หมายเลขหลังบัตรประจําตัวประชาชน, ชื่อ-นามสกุล, วันเดือนปีเกิด, Passport, เลขรหัสประจำบ้าน (11 หลัก) จากนั้นกดตรวจสอบข้อมูล
4. ให้ตรวจสอบว่าข้อมูลชื่อ – นามสกุล จังหวัดที่มีสิทธิเลือกตั้ง ที่ปรากฏอยู่นั้นถูกต้องหรือไม่ จากนั้นเลือกจังหวัดที่ต้องการใช้สิทธิ และสถานที่ที่สะดวกไปใช้สิทธิ เมื่อเลือกข้อมูลเรียบร้อยแล้ว กดปุ่มบันทึกข้อมูล
5. กดยืนยันการลงทะเบียน
6. เมื่อลงทะเบียนเสร็จสมบูรณ์ระบบจะแสดงแบบตอบรับเป็นหลักฐานประกอบการลงทะเบียน ให้พิมพ์หรือบันทึกไฟล์เพื่อเก็บไว้เป็นหลักฐานประกอบการใช้สิทธิออกเสียงลงคะแนนนอกเขตเลือกตั้ง

การลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้านอกราชอาณาจักร

1. เลือกเมนู “นอกราชอาณาจักร” เลือกเมนู “ลงทะเบียนออนไลน์” และเลือกเมนู “ระบบลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร”
2. เข้าสู่ระบบ และกรอกข้อมูลต่าง ๆ ให้ถูกต้องครบถ้วน เลขประจําตัวประชาชน, เลขรหัสกำกับบัตร, ชื่อ-นามสกุล, วันเดือนปีเกิด, หมายเลขหนังสือเดินทาง จากนั้นกดตรวจสอบข้อมูล
3. เข้าสู่หน้าลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร ระบบจะแสดงข้อมูลของผู้ลงทะเบียน ระบุข้อมูลการลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรให้เรียบร้อย
4. กดที่ปุ่ม “ตกลง” ระบบจะแสดงหน้าต่างยืนยันการบันทึกข้อมูล กด “ใช่” เพื่อยืนยันการบันทึกข้อมูลและจะเข้าสู่หน้าพิมพ์เอกสาร หรือ “ไม่” เพื่อปิดหน้าต่างการยืนยัน
5. เข้าสู่หน้าพิมพ์เอกสาร สามารถกดปุ่ม “พิมพ์เอกสาร” เพื่อพิมพ์เอกสาร PDF คำขอลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้ง / ขอเปลี่ยนแปลงการใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรและขอกลับมาใช้สิทธิเลือกตั้งในประเทศไทย

ตรวจสอบการลงทะเบียน เลือกตั้งล่วงหน้า 2569 อย่างไร?

สำหรับการตรวจสอบการลงทะเบียนใช้สิทธิ์เลือกตั้งล่วงหน้า 2569 สามารถทำได้โดยการเข้าไปที่เว็บไซต์ https://stat.bora.dopa.go.th/Election/enqelection และทำการกรอกเลขที่บัตรประชาชน

เมื่อกด “ตรวจสอบ” ระบบจะแสดงทั้งจังหวัดและเขตที่มีสิทธิเลือกตั้งในปัจจุบัน พร้อมทั้งแสดงจังหวัด เขต และสถานที่สำหรับไปใช้สิทธิ์เลือกตั้งล่วงหน้า

เลือกตั้งล่วงหน้า 2569 ในเขต-นอกเขต-นอกราชอาณาจักร กาบัตรเลือกตั้งวันไหน ?

สำหรับการใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 ทั้งในเขตเลือกตั้ง และนอกเขตเลือกตั้ง จะมีขึ้นในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 ตั้งแต่เวลา 08.00-17.00 น. ตามหน่วยเลือกตั้งที่ระบุไว้ รวมถึงเป็นวันลงคะแนน ณ ที่เลือกตั้งสำหรับคนพิการหรือทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุด้วย

ขณะที่คนไทยที่อาศัยอยู่ในต่างประเทศ และต้องใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร สามารถตรวจสอบกำหนดการและวิธีการเลือกตั้งได้จากสถานเอกอัครราชทูตไทย ณ ประเทศนั้น ๆ

ลงทะเบียนประชามตินอกเขต รอประกาศราชกิจจาฯ

อย่างไรก็ดี การเลือกตั้งในครั้งนี้ สิ่งที่ผู้คนจับตาเพิ่ม คือ การออกเสียงประชามติเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญ ซึ่งการลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 จะยังไม่รวมการลงทะเบียนออกเสียงประชามตินอกเขต โดยพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) การออกเสียงประชามติ กำหนดไว้ว่าการออกเสียงประชามติให้กระทำได้ในวันเดียวกันทั่วประเทศ ไม่มีกระบวนการการออกเสียงประชามติล่วงหน้า

มติชน รายงานอ้างอิง แหล่งข่าวจาก กกต.เปิดเผยว่า หากนายกรัฐมนตรีประกาศให้มีการออกเสียงประชามติเป็นวันเดียวกับการเลือกตั้ง สส. ผู้มีสิทธิออกเสียงจะต้องออกไปใช้สิทธิในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569

แต่สำหรับผู้มีสิทธิที่ไม่สะดวกกลับไปใช้สิทธิตามภูมิลำเนาที่มีสิทธิตามทะเบียนบ้าน ทาง กกต.ได้เตรียมอำนวยความสะดวก โดยจะเปิดให้ลงทะเบียนเพื่อขอใช้สิทธิออกเสียงประชามตินอกเขตได้ ณ หน่วยออกเสียงกลางที่สะดวกได้ ซึ่งขณะนี้ได้ยกร่างระเบียบที่เกี่ยวข้องเพื่อออกมารองรับแล้ว อยู่ระหว่างรอประกาศราชกิจจานุเบกษา

ดังนั้น คาดว่าระยะเวลาเปิดระบบให้ลงทะเบียนขอใช้สิทธิออกเสียงนอกเขต อาจจะใกล้เคียงหรือคาบเกี่ยวกับการลงทะเบียนขอใช้สิทธินอกเขตและนอกราชอาณาจักรของการเลือกตั้ง สส. ทั้งนี้ ขอย้ำว่าการออกเสียงประชามตินอกเขตจะต้องไปใช้สิทธิออกเสียงในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ณ หน่วยออกเสียงกลางที่ได้ลงทะเบียนไว้เท่านั้น

“สมมุตินาย ก. ปัจจุบันอาศัยอยู่ กทม. แต่มีชื่อเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้งตามทะเบียนบ้านอยู่ที่ จ.เชียงใหม่ วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งเป็นวันเลือกตั้ง สส.และวันออกเสียงประชามติ ไม่สะดวกเดินทางกลับไปใช้สิทธิที่ จ.เชียงใหม่ แต่มีความประสงค์จะใช้สิทธิทั้งเลือกตั้ง ส.ส.และออกเสียงประชามติ ก็สามารถลงทะเบียนขอใช้สิทธินอกเขตได้ แต่ต้องลงทะเบียนแยกครั้งกัน ไม่สามารถลงทะเบียนรวมกันได้ โดยการเลือกตั้งล่วงหน้า ส.ส.ต้องมาใช้สิทธิ วันที่ 1 กุมภาพันธ์

ส่วน ออกเสียงประชามตินอกเขต ต้องไปใช้สิทธิวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ส่วนการออกเสียงประชามตินอกราชอาณาจักร ก็จะมีเปิดให้ลงทะเบียนเช่นกัน ซึ่งการออกเสียงประชามตินอกราชอาณาจักร กระบวนการนับคะแนนจะดำเนินการที่สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ที่ต่างประเทศ จะไม่มีการส่งบัตรกลับมานับคะแนนที่ประเทศไทย แตกต่างจากการเลือกตั้ง สส.”

วันเดียวกัน สำนักงาน กกต.ออกเอกสารประชาสัมพันธ์ ระเบียบ กกต.ว่าด้วยการออกเสียงประชามติที่กำหนดวันออกเสียงประชามติในวันเดียวกับวันเลือกตั้ง สส.เป็นการเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ.2568 โดยที่พระราชบัญญัติว่าด้วยการออกเสียงประชามติ พ.ศ.2564 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ได้กำหนดกรณีให้นายกรัฐมนตรีหารือร่วมกับ กกต.กำหนดวันให้มีการออกเสียงประชามติ

ทั้งนี้ หากพิจารณาเห็นว่า การเลือกตั้ง ส.ส.เป็นการเลือกตั้งทั่วไป อยู่ในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน อาจกำหนดให้มีการออกเสียงประชามติที่กำหนดวันออกเสียงประชามติในวันเดียวกับวันเลือกตั้ง ส.ส.เป็นการเลือกตั้งทั่วไปก็ได้ จึงสมควรให้มีระเบียบ กกต.ว่าด้วยการออกเสียงประชามติที่กำหนดวันออกเสียงประชามติในวันเดียวกับวันเลือกตั้ง ส.ส.เป็นการเลือกตั้งทั่วไป ทั้งนี้ ระเบียบดังกล่าวอยู่ระหว่างประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ไม่ไปเลือกตั้ง จะเกิดอะไรขึ้น?

หากไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง จะถูกตัดสิทธิดังนี้

1. ไม่มีสิทธิร่วมลงชื่อ ยื่นคำร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
2. ไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร หรือสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น หรือสมัครรับเลือกเป็นสมาชิกวุฒิสภา
3. ไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกเป็นกำนันและผู้ใหญ่บ้านตามกฎหมายว่าด้วยลักษณะปกครองท้องที่

รวมถึง จะถูกถือเป็นผู้ขาดคุณสมบัติ ดังนี้

• ตำแหน่งข้าราชการการเมือง ตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการการเมืองและข้าราชการรัฐสภาฝ่ายการเมือง ตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการรัฐสภา
• ตำแหน่งรองผู้บริหารท้องถิ่น
• นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด (นายกฯ อบจ.)
• เลขานุการผู้บริหารท้องถิ่น
• ผู้ช่วยเลขานุการผู้บริหารท้องถิ่น
• ประธานที่ปรึกษาผู้บริหารท้องถิ่น
• ที่ปรึกษาผู้บริหารท้องถิ่น
• คณะที่ปรึกษาผู้บริหารท้องถิ่นตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
• ทุกตำแหน่ง ที่ผ่านการลงคะแนนเลือกตั้ง

โดยการจํากัดสิทธิดังกล่าว กําหนดเวลาครั้งละ 2 ปีนับแต่วันเลือกตั้ง ครั้งที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง และหากในการเลือกตั้งครั้งต่อไปไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งอีก ให้เริ่มนับเวลาการจํากัดสิทธิ 2 ปีใหม่

หากไม่ได้ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง ทั้งวันเลือกตั้งล่วงหน้า (1 ก.พ. 2569) และวันเลือกตั้งจริง (8 ก.พ. 2569) แล้วมีเหตุผลอันสมควรดังต่อไปนี้

• ผู้มีธุรกิจจําเป็นเร่งด่วนต้องเดินทางไปพื้นที่ห่างไกล
• ผู้ป่วยและไม่สามารถเดินทางไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้
• ผู้พิการหรือผู้สูงอายุและไม่สามารถเดินทางไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้
• ผู้เดินทางออกนอกราชอาณาจักร
• ผู้มีถิ่นที่อยู่ห่างไกลจากที่เลือกตั้งเกินกว่า 100 กิโลเมตร
• ผู้ประสบเหตุสุดวิสัย เช่น อุทกภัย วาตภัย ฯลฯ

สามารถแจ้งเหตุที่ไม่สามารถใช้สิทธิได้ ในวันที่ 1-7 กุมภาพันธ์ 2569 และ 9-15 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งเป็นช่วง 7 วัน ก่อนและหลังวันลงคะแนนเลือกตั้งเป็นการทั่วไป (8 ก.พ. 2569)

ข้อมูลจาก คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.)

ที่มา : เปิดวิธีลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 มีขั้นตอนอย่างไร ?