กางงานวิจัย กินกระเทียมสด สลายลิ่มเลือด ได้จริงหรือ

กระเทียม (Allium sativum) เป็นสมุนไพรที่ใช้เป็นทั้งอาหารและยาในหลายวัฒนธรรมมานาน ด้วยมีสรรพคุณที่เชื่อว่าช่วยบำรุงสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด ทำให้เลือดไหลเวียนดีขึ้นและป้องกันโรคต่าง ๆ หลายคนอาจเคยได้ยินว่าการกินกระเทียมสดสามารถช่วย “ละลาย” หรือลดการเกิดลิ่มเลือดในร่างกาย ซึ่งลิ่มเลือดเป็นสาเหตุของโรคร้ายแรงอย่างหัวใจวายและโรคหลอดเลือดสมอง บทความนี้จะให้ความรู้เกี่ยวกับลิ่มเลือดว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร อันตรายต่อสุขภาพเพียงใด พร้อมอธิบายกลไกที่กระเทียมมีผลในการสลายลิ่มเลือดโดยอ้างอิงหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ นอกจากนี้ยังแนะนำวิธีการบริโภคกระเทียมสดให้ได้ผลดีที่สุด ปริมาณที่เหมาะสมและข้อควรระวัง ตลอดจนเปรียบเทียบประสิทธิผลกับยาละลายลิ่มเลือดทางการแพทย์ เพื่อให้ผู้อ่านสามารถนำข้อมูลไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้
 

ลิ่มเลือดคืออะไร เกิดขึ้นได้อย่างไร?

ลิ่มเลือด คือก้อนเลือดที่แข็งตัวเป็นเจลเหนียว เกิดจากกระบวนการที่เลือดจับตัวกันเพื่อหยุดการไหลของเลือดเมื่อเกิดบาดแผล การเกิดลิ่มเลือดเป็นกลไกปกติของร่างกายในการห้ามเลือดไม่ให้เสียมากเกินไป อย่างเช่นเวลาเราเกิดแผลเลือดออก เกล็ดเลือด (platelets) จะเข้าไปจับที่บริเวณแผลและปล่อยสารเคมีที่กระตุ้นให้เกล็ดเลือดอื่น ๆ มารวมตัวกัน
จากนั้นมีการกระตุ้น ปัจจัยการแข็งตัวของเลือด ให้เปลี่ยนโปรตีนไฟบรินโนเจนในเลือดให้กลายเป็นเส้นใยไฟบริน (fibrin) ถักร้อยคล้ายตาข่ายดักจับเกล็ดเลือดจนกลายเป็นก้อนลิ่มเลือดที่อุดรูรั่วของหลอดเลือด​ กระบวนการนี้ทำให้เลือดหยุดไหลและป้องกันการเสียเลือดเมื่อมีบาดแผล
โดยปกติร่างกายจะควบคุมให้ลิ่มเลือดก่อตัวเฉพาะตรงบริเวณที่มีความเสียหายและจำเป็นต้องห้ามเลือดเท่านั้น และจะมีระบบย่อยสลายลิ่มเลือดเมื่อแผลหายดีแล้ว อย่างไรก็ตาม ลิ่มเลือดสามารถเกิดขึ้นได้โดยผิดปกติภายในหลอดเลือด แม้ไม่มีบาดแผล เช่น เกิดจากความผิดปกติของผนังหลอดเลือด การไหลเวียนเลือดช้าลง หรือภาวะเลือดข้นหนืดเกินไป เป็นต้น ในกรณีเช่นนี้ ลิ่มเลือดที่ก่อตัวในหลอดเลือดอาจไม่สลายเองและกลายเป็นสิ่งอุดตันการไหลเวียนเลือดในหลอดเลือดนั้นๆ ทำให้เกิดภาวะที่เรียกว่า ลิ่มเลือดอุดตัน (thrombosis)
 

งานวิจัยที่สนับสนุนคุณสมบัติของกระเทียมในการช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น

มีการศึกษาวิจัยจำนวนมากที่ตรวจสอบผลของการบริโภคกระเทียมต่อสุขภาพหลอดเลือดและการเกิดลิ่มเลือด งานวิจัยหลายชิ้นสนับสนุนว่ากระเทียมมีส่วนช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้นและลดความเสี่ยงการเกิดลิ่มเลือด เช่น การวิเคราะห์งานวิจัยล่าสุดพบว่าการกินกระเทียมระยะยาวมีส่วนช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลชนิดไม่ดี (LDL) ประมาณ 10% และมีฤทธิ์บางอย่างในการป้องกันการแข็งตัวของเลือดและสลายลิ่มเลือดที่ก่อตัวแล้วในหลอดเลือด​

นอกจากนี้สมาคมวิสัญญีแพทย์อเมริกันยังแนะนำว่าควรงดการบริโภคกระเทียมก่อนเข้ารับการผ่าตัดประมาณ 7 วัน เนื่องจากฤทธิ์ของกระเทียมที่ทำให้เลือดแข็งตัวช้าลง (เลือดหยุดยากขึ้น)​ ซึ่งเป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ว่ากระเทียมมีผลในการทำให้เลือดบางลงจริง
แหล่งข้อมูล:กางงานวิจัย กินกระเทียมสด สลายลิ่มเลือด ได้จริงหรือ | Thaiger ข่าวไทย