ตรวจภาวะมีบุตรยาก ตรวจอะไรบ้าง เตรียมพร้อมก่อนวางแผนมีลูก

รู้จักภาวะมีบุตรยาก

ภาวะมีบุตรยาก คือ การที่คุณพ่อคุณแม่มีเพศสัมพันธ์กันโดยไม่ใช้การคุมกำเนิด และมีเพศสัมพันธ์อย่างสม่ำเสมออาทิตย์ละ 3-4 ครั้ง แต่ก็ไม่ตั้งครรภ์ภายในระยะเวลา 1 ปี รวมถึงการมีปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้มีลูกยาก เช่น ประจำเดือนมาไม่ปกติ เคยผ่าตัดบริเวณอวัยวะเพศมาก่อน และปัจจัยอื่น ๆ ที่ทำให้ไม่ตั้งครรภ์ ซึ่งสาเหตุนี้คุณพ่อคุณแม่ก็สามารถเข้ามาปรึกษาแพทย์ได้โดยไม่ต้องรอ 1 ปี แต่สำหรับคู่สามีภรรยาที่มีอายุมาก หรือมีปัญหาทางสุขภาพ และไม่ตั้งครรภ์ภายใน 6 เดือน ก็สามารถเข้าไปปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจภาวะนี้ได้

ปัจจัยที่ทำให้มีบุตรยาก

ส่วนมากแล้วสาเหตุที่ทำให้มีบุตรยาก 40% เกิดจากผู้หญิง 40% เกิดจากผู้ชาย 20% เกิดจากทั้งสองฝ่าย ส่วนอีก 10% ไม่ทราบสาเหตุ อย่างไรก็ตาม ปัจจัยที่ทำให้คุณพ่อคุณแม่มีบุตรยากนั้นเกิดจากสาเหตุดังนี้

ฝ่ายหญิง สำหรับปัจจัยที่ทำให้ผู้หญิงมีลูกยากเกิดขึ้นได้หลายสาเหตุ เช่น อายุที่มากขึ้น เคยแท้งบุตรหรือท้องนอกมดลูกมาก่อน มีเนื้องอกกล้ามเนื้อมดลูก อุ้งเชิงกรานอักเสบ มีภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ ประจำเดือนผิดปกติ อ้วนหรือผอมมากเกินไป มีโรคประจำตัว เช่น โรคไทรอยด์หรือโรคเบาหวาน เป็นต้น
ฝ่ายชาย สาเหตุที่ทำให้ผู้ชายมีลูกยากมีหลายสาเหตุเช่นเดียวกันกับของผู้หญิง เช่น พันธุกรรม จำนวนเชื้ออสุจิน้อยเกินไป การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ การใช้ยารักษาโรคบางชนิด การใช้ยาบางอย่าง เช่น การฉายรังสี ยาเคมีบำบัด รวมถึงโรคประจำตัวต่าง ๆ เช่น โรคไทรอยด์ โรคเบาหวาน และโรคทางต่อมไร้ท่อ เป็นต้น
ตรวจภาวะมีบุตรยาก ต้องตรวจอะไรบ้าง
การตรวจภาวะมีบุตรยากของผู้หญิงและผู้ชายจะมีรายละเอียดที่แตกต่างกัน แต่ก็มีความเหมือนกันคือการตรวจระบบสืบพันธุ์หลัก ๆ ซึ่งการตรวจสุขภาพของทั้ง 2 ฝ่ายนั้น จะแตกต่างกันดังนี้

1. การตรวจภาวะมีบุตรยากของฝ่ายหญิง
สำหรับคุณแม่ที่กำลังจะตรวจภาวะมีบุตรยาก แพทย์จะทำการตรวจร่างและตรวจทางนรีเวชที่เกี่ยวข้องกับการตั้งครรภ์เพื่อตรวจหาสาเหตุว่าทำไมถึงมีบุตรยาก
ตรวจรังไข่
แพทย์จะทำการตรวจอัลตราซาวนด์ที่ช่องคลอด เพื่อหาความผิดปกติของรังไข่ เนื้องอกรังไข่ และท่อนำไข่ เนื่องจากรังไข่มีหน้าที่ผลิตเซลล์ไข่ จึงมีผลต่อการตั้งครรภ์โดยตรง หากเกิดความผิดปกติก็จะทำให้เซลล์ไข่ผิดปกติไปด้วย ดังนั้น หากแพทย์ตรวจพบความผิดปกติ เช่น การมีเนื้องอกที่ทำให้ผลิตเซลล์ไข่ได้ไม่สมบูรณ์ แพทย์ก็ทำการรักษาได้อย่างถูกจุด
ตรวจมดลูก
การตรวจมดลูกเป็นสิ่งหนึ่งที่แพทย์จะต้องตรวจ เพราะมดลูกมีความเกี่ยวข้องกับการตั้งครรภ์ หากมดลูกของคุณแม่ไม่แข็งแรงก็จะไม่สามารถตั้งครรภ์ได้ สำหรับการตรวจมดลูกนั้น แพทย์จะทำการส่องกล้องภายในมดลูกเพื่อหาความผิดปกติ ซึ่งเมื่อเจอความผิดปกตินั้น แพทย์จะตัดชิ้นเนื้อเพื่อส่งตรวจและวางแผนการรักษาต่อไป
ตรวจเยื่อบุโพรงมดลูก
ในการตรวจเยื่อบุโพรงมดลูก แพทย์จะทำการอัลตราซาวนด์ช่องคลอดเพื่อความผิดปกติของเยื่อบุโพรงมดลูก หรือก้อนเนื้อในอุ้งเชิงกราน เนื่องจากภายในโพรงมดลูกเกี่ยวข้องกับการตั้งครรภ์ หากมีการเจริญผิดที่ก็จะทำให้มีบุตรยากนั่นเอง
ตรวจฮอร์โมน
บางครั้งการมีบุตรยากก็อาจเกิดจากฮอร์โมนบางชนิดได้ คุณแม่จึงต้องตรวจฮอร์โมนเพื่อดูความสามารถในการทำงานของรังไข่และการผลิตเซลล์ไข่ ซึ่งฮอร์โมนที่ว่านี้เรียกว่าแอนตี้มูลเลอเรียน (AMH) แพทย์จะตรวจวัดระดับฮอร์โมนเพื่อทดสอบสมรรถภาพของรังไข่ หากคุณแม่มีระดับฮอร์โมนนี้น้อยเกินไป ก็อาจเสี่ยงต่อการมีบุตรยาก แต่ถ้าหากมีระดับฮอร์โมนนี้ที่สูงเกินไป ก็อาจทำให้เกิดภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบด้วย เสี่ยงต่อการมีบุตรยากเช่นเดียวกัน