อาการเมาจากการเคลื่อนไหว อย่าง เมารถ เมาเรือ เกิดจากอะไร มีวิธีการรักษาอย่างไร

 

สำหรับบางคน แค่คิดว่าจะต้องเดินทางโดยเครื่องบิน รถไฟ หรือรถยนต์ ก็ทำให้พวกเขาวิตกกังวลแล้ว

ความหวาดกลัวจากอาการเมาเพราะการเคลื่อนไหว (Motion Sickness) บดบังความฝันทั้งหมดของวันหยุดพักผ่อน และสามารถทำให้การเดินทางในชีวิตประจำวันกลายเป็นฝันร้าย

อาการเมาจากการเคลื่อนไหวเกิดขึ้นเมื่อสมองรับสัญญาณที่ขัดแย้งกัน ระหว่างสิ่งที่ตาเรามองเห็นกับสิ่งที่ร่างกายรับรู้ได้เมื่อเราอยู่กับที่ (เช่น นั่งอยู่ในรถ) แต่แท้จริงแล้วกำลังเคลื่อนไหว (อยู่ระหว่างการเดินทาง) ยกตัวอย่างเช่น เมื่อเรานั่งอยู่ในรถที่กำลังเคลื่อนที่ ร่างกายของเราจะหยุดนิ่ง แต่ดวงตาของเราสามารถมองเห็นวัตถุที่เคลื่อนไหวได้

ร่างกายของผู้ที่มีอาการเมาเพราะการเคลื่อนไหวจะมีปฏิกิริยาต่อข้อความผสมที่เกิดขึ้น ทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ เวียนศีรษะ และรู้สึกไม่สบายทั่วไป บางคนอาจมีอาการรุนแรงมากจนต้องหลีกเลี่ยงการเดินทางไกล ขณะที่หลายคนยังคิดหาวิธีการรักษาภาวะนี้ด้วยความหวังว่ามันจะหายไปได้อย่างอัศจรรย์ แต่อะไรเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะนี้ และจะรักษาอาการนี้ได้อย่างไร ?
 

อาการเมาจากการเคลื่อนไหวเกิดจากอะไร ?

เพื่อให้เข้าใจว่า เหตุใดจึงเกิดอาการเมาจากการเคลื่อนไหวขึ้น ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจก่อนว่าสมองของเราประมวลผลสัญญาณประสาทสัมผัสที่ได้รับจากร่างกายเช่นไร

สมองรับสัญญาณประสาทสัมผัสอย่างต่อเนื่องผ่านหูชั้นในและการรับรู้อากัปกิริยา (proprioceptive) ผ่านตัวรับในกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และข้อต่อต่าง ๆ เมื่อเกิดการเคลื่อนไหวของร่างกาย
 

หูชั้นในเป็นศูนย์กลางของความสมดุล พวกมันเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายที่เรียกว่าระบบการทรงตัว ซึ่งประกอบด้วยหลอดครึ่งวงกลม 3 คู่ และถูก 2 อันที่เรียกว่ากระเปาะยูติเคิลและแซคคูล โดยพวกมันมีหน้าที่ส่งข้อมูลเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวและตำแหน่งของร่างกายไปยังสมอง

ช่องครึ่งวงกลมมีของเหลวที่เคลื่อนที่เมื่อคุณหันศีรษะ พวกมันจะตรวจจับทิศทางการเคลื่อนไหวของศีรษะ เช่น เอียงขึ้นหรือเอียงลง ไปทางซ้ายหรือขวา หรือหันไปด้านข้าง ขณะที่กระเปาะแซคคูลและยูติเคลนั้นอ่อนไหวต่อแรงโน้มถ่วง พวกมันจะบอกสมองเมื่อร่างกายเคลื่อนที่ไปข้างหน้า ถอยหลัง ด้านข้าง หรือขึ้น-ลง

เมื่อดวงตาของคุณเห็นสิ่งหนึ่ง แต่กล้ามเนื้อกลับรู้สึกอีกแบบ และหูชั้นในของคุณกลับสัมผัสถึงอะไรบางอย่างที่ต่างออกไป สมองของเราจะได้รับข้อความที่ผสมปนเป ซึ่งสัญญาณประสาทสัมผัสที่ไม่ตรงกันเช่นนี้ทำให้เกิดอาการเมาจากการเคลื่อนไหว (Motion Sickness)

ยกตัวอย่างเช่น สมมติคุณกำลังนั่งรถ วัตถุต่าง ๆ จะเข้ามาในแนวการมองเห็นและหลุดไปจากสายตา ทำให้ดวงตาบอกกับสมองว่าคุณกำลังเคลื่อนไหว แต่หูชั้นในของคุณ รวมถึงปลายประสาทในกล้ามเนื้อและข้อต่อรู้สึกว่าคุณกำลังนั่งอยู่ มันจึงเป็นการอยู่กับที่ ดังนั้นข้อความที่สมองได้รับจึงขัดแย้งกัน

ในทางกลับกัน หากคุณอยู่บนเรือหรือเครื่องบิน สิ่งที่เกิดขึ้นอาจตรงกันข้ามได้ เพราะหูชั้นในและกล้ามเนื้อของคุณจะตรวจจับการเคลื่อนไหว แต่สายตากลับเห็นเส้นขอบฟ้าหยุดนิ่งอยู่กับที่ ดังนั้นประสาทสัมผัสหนึ่งจึงรู้สึกถึงความเคลื่อนไหว ขณะที่อีกประสาทสัมผัสหนึ่งกลับไม่รู้สึกอะไร มันจึงส่งผลให้เกิดอาการคลื่นไส้ ปวดศีรษะ รู้สึกไม่สบาย และสับสนมึนงง
แหล่งข้อมูล:อาการเมาจากการเคลื่อนไหว อย่าง เมารถ เมาเรือ เกิดจากอะไร มีวิธีการรักษาอย่างไร ?