ปฐมเหตุ การสวดพระพุทธมนต์ครั้งพุทธกาล 

บทสวดขับไล่ขจัดภัย สิ่งอัปมงคล ภัยเศรษฐกิจ และโรคภัย และมักถูกนำมาใช้สวดมนต์ช่วงวิกฤต
 

ทำความรู้จัก "รัตนสูตร"

เป็นพระสูตรสำคัญพระสูตรหนึ่งในพระไตรปิฎก ซึ่งพระพุทธเจ้าได้ตรัสให้พระอานนท์เรียน แล้วเดินทำพระปริต ทำน้ำพระพุทธมนต์เป็นครั้งแรกเพื่อคุ้มครองป้องกันในเมืองเวสาลี เมื่อคราวเกิดภัยพิบัติครั้งใหญ่ ใช้สวดขจัดภัยพิบัติ 3 ประการ จากโรคภัย จากอมนุษย์ และจากเศรษฐกิจเสียหาย 

รัตนสูตรนี้บางทีก็เรียก รัตนปริต เป็นสูตรหนึ่งที่พระสงฆ์ในยุคปัจจุบัน จะต้องสวดในเวลาเจริญพระพุทธมนต์เสมอ

ซึ่งหลังจากพระพุทธองค์ทรงกลับจากเมืองเวสาลี ก็เกิดมหาสมาคมขึ้น นั่นคือ ทั้งมนุษย์ เทวดา พรหม และนาค ต่างพากันมาทำบูชาสักการะถวายแด่พระพุทธเจ้าเป็นการยิ่งใหญ่ นับเป็นมหาสมาคม ที่เกิดเพียง 1 ใน 3 ครั้งสมัยพระพุทธกาลเท่านั้น 

จุดเด่นของบทสวดรัตนสูตร

รัตนสูตร ว่าด้วยรัตนะท้ง 3 คือพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ สวดเพื่อปัดเป่าอุปัทวันตรายให้หมดไป  เพื่อป้องกันภัย 3 ประการ คือ โรคภัย, อมนุษย์ และ ความทุกข์ยากต่าง ๆ 

ปฐมบทแห่งการสวดพระพุทธมนต์ และทำน้ำพระพุทธมนต์ (น้ำมนต์) ในปัจจุบัน 

เมื่อพระอานนท์เรียนรัตนสูตรที่พระพุทธเจ้าตรัสประทานแล้ว ได้เอาบาตรศิลาของพระพุทธเจ้า ใส่น้ำถือไปยืนที่ประตูเมือง พลางรำลึกถึงพระคุณทั้งหลายของพระตถาคตเจ้า ตั้งแต่ทรงตั้งความปรารถนาพระโพธิญาณเป็นลำดับมา ได้ทรงบำเพ็ญพระบารมี ความเพียร จนถึงทรงแสดงพระธัมมจักกัปปวัตนสูตรและโลกุตรธรรม 9 ประการ แล้วยาตราเข้าไปภายในพระนคร

เดินทำพระปริตรไปในระหว่างกำแพงเมือง 3 ชั้น

พอพระเถระเริ่มต้นพระสูตรว่า "ยํ กิญฺจิ" เท่านั้น

พวกอมนุษย์ที่ยังไม่หนีไปและเที่ยวหลบซ่อนอยู่ ก็พากันหนีออกทางประตูเมืองทั้ง 4 เมื่อพวกอมนุษย์หนีกันไปหมดแล้ว โรคภัยไข้เจ็บของชาวเมืองก็สงบลง

ครั้นพระอานนท์ทำพระปริตรทั่วพระนครแล้ว ก็กลับมาพร้อมกับชาวเมืองที่หายโรคเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า ถวายบังคมแล้วนั่งกันอยู่ พระพุทธเจ้าทอดพระเนตรเห็นมหาชนมาประชุมอยู่พร้อมเพรียงกัน จึงตรัสรัตนสูตรขึ้นอีกครั้งหนึ่ง เพื่อความสุขสวัสดี และเพื่อความระงับไปแห่งอุปัทวันตรายทั้งปวง

พระพุทธเจ้าได้ประทับอยู่ที่เมืองไพศาลี และตรัสเทศนารัตนสูตรทุกวันรวม 7  วัน เมื่อทรงเห็นว่าภัยทุกอย่างสงบเรียบร้อยแล้วจึงตรัสลากษัตริย์ลิจฉวีและชาววัชชีทั้งหลายเสด็จกลับราชคฤห์ครั้งนี้ มีประชาชนมาบูชาสักการะถวายแก่พระองค์เป็นการยิ่งใหญ่ เรียกว่า "คังโคโรหณสมาคม" คือการชุมนุมใหญ่ในโอกาสที่พระพุทธเจ้าเสด็จลงแม่น้ำคงคา
 

บทเจริญพระพุทธมนต์พระพฤหัสบดี (รัตนสูตร)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกายขุทกปาฐะ และ ปรมัตถโชติกา
อรรถกถาขุททกนิกาย สุตตนิบาต จุฬวรรค

บทสวดที่พระพุทธองค์ทรงสอนพระอานนท์ โดยตรง 

รัตนสูตรเป็นพระสูตรที่พระอานนทเถระเรียนจากพระพุทธองค์โดยตรง เพื่อใช้สวดขจัดปัดเป่าภัยพิบัติที่เกิดกับชาวกรุงเวสาลี

พระพุทธองค์ทรงแนะนำให้พระเถระน้อมเอาคุณของพระรัตนตรัยคือ พุทธรัตนะ ธรรมรัตนะ สังฆรัตนะ ทำสัจกิริยาให้เกิดเป็นอานุภาพขจัดปัดเป่าภัยพิบัติทั้งหลายเนื้อความรัตนสูตรท่อนแรกเริ่มต้นด้วยการแนะนำให้เหล่าภูตทั้งหลายได้อนุโมทนาบุญกุศลที่หมู่มนุษย์อุทิศให้ และเมื่ออนุโมทนาแล้วขอให้เกิดความเมตตาทำการรักษามนุษย์ทั้งหลาย
แหล่งข้อมูล: ปฐมเหตุ การสวดพระพุทธมนต์ และทำน้ำพระพุทธมนต์ ครั้งพุทธกาล [คลิป] - ที่มาของรัตนสูตร บทสวดช่วงวิกฤต ขับไล่ขจัดภัย สิ่งอัปมงคล ภัยเศรษฐกิจ และโรคภัย