พุทธชัยมงคลคาถา ชัยชนะอันยิ่งใหญ่ของพระพุทธเจ้า
พุทธชัยมงคลคาถา
ชัยชนะอันยิ่งใหญ่ของพระพุทธเจ้า
พุทธชัยมงคลคาถา หรือ "คาถาพาหุง" เป็นบทสวดที่คนนิยมสวดกันมาก
เพราะเป็นบทสวดที่กล่าวถึงชัยชนะอันใหญ่ทั้ง ๘ ครั้งของพระพุทธเจ้า เพราะสวดขึ้นต้นด้วยคำว่า "พาหุง" จึงนิยมเรียกว่า "คาถาพาหุง" และสวดต่อด้วยมหาการุณิโกหรือชยปริตร
ความเป็นมาคาถาพาหุง
ที่มาของบทสวดคาถาพาหุงนี้ หลวงพ่อจรัญ วัดอัมพวัน จังหวัดสิงห์บุรี ได้กล่าวไว้ว่า เป็นตำราเก่าแก่ตั้งแต่ยุคกรุงศรีอยุธยาเป็นใบลานทองคำจารึกของ "สมเด็จพระพนรัตน์ วัดป่าแก้ว" ปัจจุบันเรียกว่า "วัดใหญ่ชัยมงคล" จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซึ่งได้รจนาถวายพระพรชัยมงคลแด่สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
สมเด็จพระพนรัตน์องค์นี้เป็นอาจารย์ของสมเด็จพระนเรศวร
ในเรื่องนี้ หลวงพ่อจรัญวัดอัมพวัน ได้กล่าวถึงความเป็นมาไว้อย่างน่าสนใจว่า
คืนหนึ่งท่านฝันว่า ได้เดินไปในสถานที่แห่งหนึ่ง ได้พบกับพระสงฆ์รูปหนึ่งครองจีวรคร่ำ สมณสารูปเรียบร้อยน่าเลื่อมใสเห็นว่าเป็นพระอาวุโสบวชมานาน จึงเข้าไปกราบนมัสการท่านหยุดยืนตรงหน้าแล้วกล่าวว่า "ฉันคือสมเด็จพระพนรัตน์ วัดป่าแก้วแห่งกรุงศรีอยุธยา ฉันต้องการให้เธอไปที่วัดใหญ่ชัยมงคลเพื่อดูจารึกที่ฉันได้จารึกถวายพระเกียรติแด่สมเด็จพระนเรศวร เนื่องในวาระที่สร้างพระเจดีย์ฉลองชัยชนะเหนือพระมหาอุปราชแห่งพม่า และประกาศความเป็นอิสระของประเทศไทยจากหงสาวดีเป็นครั้งแรก เธอไปดูไว้แล้วจดจำมาเผยแพร่ออกไป ถึงเวลาที่เธอจะได้รับรู้แล้ว"
ในฝันนั้นท่านได้รับปากพร้อมกับรู้ตำแหน่งที่บรรจุไว้ แล้วก็ตกใจตื่นตอนใกล้รุ่ง แล้วก็ทบทวนความฝัน นึกอยู่ในใจว่าตัวท่านมีสติกำหนดจิตอยู่เสมอ เรื่องฝันฟุ้งซ่านไม่ค่อยมี และก็ได้ทราบข่าวในวันนั้นว่า กรมศิลปากรจะทำการบูรณปฏิสังขรณ์พระเจดีย์ใหญ่ วัดใหญ่ชัยมงคล และจะทำการบรรจุพระบรมธาตุที่ยอดพระเจดีย์
ท่านจะได้ขอร้อง ดร.กิ่งแก้ว อัตถากร ช่วยบอกนายภิรมณ์ ชินเจริญ ให้เลื่อนการปิดยอดเจดีย์ไปอีกวันหนึ่ง เพื่อที่จะได้นำพระซุ้มเสมาชัยไปร่วมบรรจุไว้ที่ยอดพระเจดีย์บ้าง
วันนั้น ท่านเดินทางไปถึง ก็ได้เดินขึ้นไปบนเจดีย์จนสุดบันได แล้วมองเห็นโพรงที่ทำทางเข้าสำหรับลงไปด้านล่าง มีนั่งร้านพอไต่ลงไปภายใน จึงตั้งใจเด็ดเดี่ยวว่า ลงไปคราวนี้ ถ้าพลาดตกจากนั่งร้านก็ยอมตาย
เมื่อท่านลงไปภายในได้พบใบลานทองคำ ๑๓ ใบลาน ดังที่สมเด็จพระพนรัตน์ได้บอกไว้จริงๆ จึงได้พบว่า แท้ที่จริงแล้ว สิ่งที่สมเด็จพระนพรัตน์ วัดป่าแก้ว ท่านได้จารึกถวายพระพร ก็คือบทสวดมนต์ที่เรียกว่า "พาหุงมหาการุณิโก" ท้ายของนิมิตนั้นระบุว่า "เราสมเด็จพระพนรัตน์ วัดป่าแก้ว ศรีอโยธเยศ คือผู้จารึกรจนาเอาไว้ ถวายพระพรแด่พระมหาบพิตรเจ้า สมเด็จพระนเรศวรมหาราช"
ท่านจึงได้เข้าใจในบัดนั้นเองว่า บทพาหุงนี้คือบทสวดมนต์ที่สมเด็จพระพนรัตน์ วัดป่าแก้ว ได้ถวายให้สมเด็จพระนเรศวรไว้สวดเป็นประจำ ทั้งเวลาอยู่ในพระบรมราชวังและในระหว่างออกศึกสงคราม ซึ่งปรากฏว่าสมเด็จพระนเรศวรทรงรบ ณ ที่ใด ก็ทรงมีชัยชนะอยู่ตลอดเวลา ด้วยอำนาจแห่งคาถาพาหุงที่ทรงสวดเป็นประจำนั่นเอง
ท่านจึงสอนให้ลูกศิษย์สวดคาถาพาหุง ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
ผู้ที่สวดคาถาพาหุงเป็นประจำ ย่อมมีความเจริญรุ่งเรืองปลอดภัยในชีวิต ไม่เพียงแต่สมเด็จพระนเรศวรเท่านั้นที่พบความมหัศจรรย์ของคาถาพาหุง
มีเรื่องเล่าไว้ว่า สมเด็จพระเจ้าตากสินครั้นตีเมืองจันทบุรีได้แล้ว ก็ทรงเล็งเห็นว่าสงครามกู้ชาติต่อจากนี้ไปจะต้องหนักหนาและยืดเยื้อ จึงทรงโปรดเกล้าให้สร้างพระยอดธงตามแบบศรีอยุธยาขึ้น แล้วนิมนต์พระเถระทั้งหลายมาสวดบทพาหุงมหากาบรรจุไว้ในองค์พระ และพระองค์ก็ทรงเจริญรอยตามสมเด็จพระนเรศวร ด้วยการสวดคาถาพาหุง จึงบันดาลให้ทรงกู้ชาติสำเร็จ
เป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่า การจะฟันฝ่าวิกฤติต่างๆให้ผ่านพ้นไปนั้น ต้องใช้อานุภาพแห่งความดีและมีสติกับการแก้ปัญหา
จึงทำให้รอดพ้นจากวิกฤติได้อย่างแท้จริง
บทสวดและคำแปล
(๑) พาหุง สะหัสสะมะภินิมมิตะสาวุธันตัง
ค๎รีเมขะลังอุทิตะโฆระสะเสนะมารัง
ทานาทิธัมมะวิธินา ชิต๎วา มุนินโท
ต้นเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมังคะลานี
พญามารเนรมิตแขนตั้งพัน ถืออาวุธครบมือ
ขี่ช้างครีเมขละ พร้อมด้วยเสนามาร โห่ร้องก้องกึก
พระจอมมุนีทรงเอาชนะได้ด้วยธรรมวิธีมีทานบารมี เป็นต้น
ด้วยเดชแห่งชัยชนะนั้น ขอชัยมงคลจงมีแก่ท่าน
(๒) มาราติเรกะมะภิยุชฌิตะสัพพะรัตติง
