ของไหว้พระในบ้าน มีอะไรบ้าง ปี 2023 พร้อมบทสวดบูชา เสริมสิริมงคล
พุทธศาสนิกชนมักจะตั้งหิ้งพระหรือโต๊ะหมู่บูชาไว้ในบ้านเพื่อเป็นมิ่งขวัญให้กับสมาชิกในบ้าน และย้ำเตือนให้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบตามพระธรรมคำสอนของพุทธองค์ นอกจากจะมีพระประธานแล้ว สิ่งที่ต้องมีก็คือเครื่องสักการะหรือของไหว้พระในบ้าน โดยเฉพาะในช่วงวันพระใหญ่ ซึ่งชาวพุทธมีความเชื่อว่า วิญญาณและเทพารักษ์ จะมาร่วมฟังการสวดมนต์และอนุโมทนาบุญครั้งนี้ด้วย
โดยทั่วไปแล้วการจัดเตรียมของไหว้พระในบ้านก็จะมีธูป เทียน ซึ่งเป็นตัวแทนของการบูชา แต่ในโอกาสสำคัญ เช่น การต้อนรับสมาชิกใหม่ การขอพร หรือวันครบรอบต่าง ๆ ควรจัดเตรียมของไหว้อย่างไร คุณสามารถหาคำตอบได้จากวิธีการเลือกของไหว้สำหรับหิ้งพระหรือโต๊ะหมู่บูชาในบ้านที่เรานำมาฝากกันค่ะ นอกจากนี้เรายังมี 10 ของไหว้พระในบ้าน ที่ควรจัดไว้บนหิ้งพระมาแนะนำสำหรับผู้ที่กำลังต้องการตั้งโต๊ะหมู่บูชาหรือทำหิ้งพระในบ้านอีกด้วย
บทสวดไหว้พระในบ้าน

ก่อนที่จะประกอบพิธีกรรมทางพุทธศาสนา สิ่งที่จะต้องทำเป็นอันดับแรกก็คือการชำระร่างกายให้บริสุทธิ์ จากนั้นทำสมาธิแล้วกล่าวคำนมัสการพระพุทธเจ้า ต่อด้วยคำบูชาพระรัตนตรัย คำถวายดอกไม้ธูปเทียน ซึ่งบทสวดไหว้พระในบ้านต่อไปนี้เป็นบทสวดมนต์แบบย่อไม่มีคำแปลค่ะ
ตั้งนะโม 3 จบ
อะระหัง สัมมาสัมพุทโธ ภะคะวา พุทธัง ภะคะวันตัง อภิวาเทมิ
สวากขาโต ภะคะวะตา ธัมโม ธัมมังนะมัสสามิ
สุปะฏิปปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ สังฆัง นะมามิ
อิมานิ มะยัง ภันเต
ทีปะธูปะปุปผะวะรานิ ระตะนัตตะยัสเสวะ
อะภิปูเชมะ อัมหากง ระตะนัตตะยัสสะ ปูชา ทีฆะรัตตัง หิตะสุขาวะหา
โหตุ อาสะวักขะยัปปัตติยา
อะหัง พุทธัญจะ ธัมมัญจะ สังฆัญจะ อิเมหิ สักกาเรหิ สักกัจจัง อะภิปูชะยามิ
หากถวายของไหว้พระในบ้านและสวดมนต์ในวันพระใหญ่ ซึ่งเป็นวันที่เหล่าวิญญาณทั้งหลายจะออกมาฟังธรรม ควรมีการสวดแผ่ส่วนกุศลให้กับบรรดาผู้ล่วงลับไปแล้ว เทวดา เจ้ากรรมนายเวร สรรพสัตว์ รวมถึงผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ เชื่อว่าจะให้อานิสงส์จะแรงกล้า
วิธีการเลือกของไหว้พระในบ้าน
การจัดเตรียมของไหว้พระในบ้านจะแตกต่างจากการจัดเตรียมเครื่องเซ่นไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั่วไป เพราะจะไม่นำของคาวมาถวายเหมือนกับการเซ่นสังเวยให้กับวิญญาณผู้ล่วงลับ อีกทั้งยังต้องมีภาชนะสำหรับใส่รองของไหว้ต่างหาก เหตุที่เป็นเช่นนั้นก็เพราะว่าพระพุทธองค์ นับเป็นสิ่งเคารพสูงสุดของพุทธศาสนิกชนนั่นเองค่ะ
1 ของไหว้พระในบ้านประเภทเครื่องบูชา
สำหรับของไหว้พระในบ้านที่แสดงออกถึงการคารวะ จะประกอบไปด้วยอาหาร เครื่องจุดบูชาและดอกไม้ ซึ่งทั้ง 3 สิ่งนี้ถือเป็นของไหว้ที่ต้องมีการจัดเตรียมไว้เสมอ เปรียบเสมือนตัวแทนแห่งผู้สักการะ และยังแฝงไปด้วยนัยสำคัญอีกด้วยค่ะ
เครื่องจุดบูชา

เครื่องจุดบูชาเป็นของไหว้พระในบ้านที่ขาดไม่ได้เลยค่ะ ซึ่งจะประกอบไปด้วยธูปเทียนที่เป็นเครื่องสักการะที่เราคุ้นเคยกันดีอยู่แล้ว โดยธูปและเทียนนั้นในพิธีทางพุทธศาสนาจะมีความหมายแฝง ดังนี้
- ธูป 3 ดอก เป็นตัวแทนของพระปัญญาคุณ พระบริสุทธิ์คุณ และพระมหากรุณาธิคุณ หรือในบางแห่งก็ให้ความหมายว่า พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์
- เทียน 2 เล่ม นอกจากจะเป็นสัญลักษณ์แห่งปัญญาแล้ว ก็ยังเป็นการรำลึกถึงพระธรรมคำสอนของพุทธองค์ ซึ่งเทียนเล่มที่ 1 หมายถึงพระธรรมวินัยที่พระพุทธเจ้าทรงค้นพบ ส่วนเทียนเล่มที่ 2 ก็คือข้อห้ามหรือพระวินัยสำหรับใช้เป็นหลักปฏิบัติของสงฆ์ค่ะ
แต่ถ้าต้องการเพิ่มบรรยากาศและสมาธิในการสวดมนต์ ควรเลือกใช้ธูปหอมที่มีส่วนผสมของสมุนไพรจะช่วยเพิ่มความผ่อนคลายและทำให้จิตใจสงบยิ่งขึ้น หากใครที่มีโรคเกี่ยวกับทางเดินหายใจอาจจะเลือกใช้ธูป เทียนไฟฟ้าแทนก็ได้เช่นกันค่ะ
อาหาร

อาหารที่ใช้เป็นของไหว้พระในบ้านจะไม่มีอาหารคาวประเภทผักพล่าปลายำมาเกี่ยวข้อง แต่ในกรณีที่เป็นของหวานสามารถอนุโลมได้ เหตุที่เป็นเช่นนั้นก็เพราะว่าของไหว้พระในบ้านบางอย่างจะจัดเตรียมไว้เพื่อเป็นเครื่องเซ่นไหว้ให้กับวิญญาณผู้ล่วงลับ เจ้ากรรมนายเวร เทวดาอารักษ์ที่มารับฟังคำสวดมนต์ในขณะนั้น
- น้ำเปล่า เป็นตัวแทนแห่งความชุ่มเย็น และเชื่อว่าเหล่าวิญญาณที่มาฟังการสวดมนต์จะมาเสพกินน้ำอันบริสุทธิ์จากแก้วน้ำนี้ แม้ไม่ได้สวดมนต์ทุกวันแต่สิ่งที่ควรทำก็คือการเปลี่ยนน้ำในแก้วเป็นประจำ ไม่ควรปล่อยให้น้ำสกปรกมีฝุ่นละออง อีกทั้งน้ำยังเป็นธาตุแห่งเงินทอง เชื่อว่าการเติมน้ำให้มีความใสสะอาดอยู่เป็นประจำจะทำให้เงินทองหลั่งไหลไม่ขาดสาย
- ข้าวสาร เป็นสัญลักษณ์แห่งอาหารการกิน และเปรียบเสมือนตัวแทนของพระอรหันต์ เพราะข้าวสารเป็นข้าวที่ผ่านการสีและไม่สามารถงอกได้อีก จึงเปรียบได้กับพระอรหันต์ที่หมดแล้วซึ่งกิเลส และยังถือเป็นตัวแทนของพระแม่โพสพอีกด้วย
สำหรับของหวานและผลไม้มงคลจะมีหรือไม่มีก็ได้ แต่หลายบ้านจะนิยมจัดเตรียมเป็นของไหว้ในวันพระใหญ่ ตัวแทนแห่งการ "อยู่ดีกินดี" และหลังจากสวดมนต์เสร็จแล้วก็จะลาของไหว้เหล่านี้มารับประทานร่วมกับคนในครอบครัวเพื่อเสริมสิริมงคลค่ะ
ดอกไม้

ดอกไม้สำหรับไหว้พระในบ้านไม่ได้กำหนดตายตัวว่าควรเป็นดอกไม้ชนิดใด ซึ่งดอกไม้ที่นำมาไหว้พระนั้นเปรียบเสมือนกับพุทธศาสนิกชนที่ล้วนแล้วแต่มีความแตกต่างกันเฉกเช่นดอกไม้ที่มีนานาพันธุ์ แต่ถ้าหากพูดถึงดอกไม้ที่นิยมนำมาใช้สำหรับสักการบูชา ก็จะใช้ดอกไม้ที่มีสีไม่ฉูดฉาด มีกลิ่นหอม และยังมาพร้อมความหมายดี ๆ เพื่อเป็นอนุสติแก่ผู้บูชา
- ดอกบัว ตัวแทนแห่งการหลุดพ้น
- ดอกพุทธ เป็นดอกไม้ที่มีชื่อพ้องเสียงกับพุทธศาสนา
- ดอกดาวเรือง มีดอกสีเหลือง ซึ่งเป็นสีแห่งพระพุทธศาสนา
- ดอกมะลิ มีกลิ่นหอมบริสุทธิ์ เปรียนเสมือนจิตที่ถูกขัดเกลามาดีแล้ว
- ดอกกล้วยไม้ เป็นการสวมรวมในศีล เพราะศีลเป็นการปฏิบัติตนที่ออกผลช้าที่สุด แต่งดงามและเต็มไปด้วยความแข็งแกร่ง
2 ภาชนะสำหรับใส่ของไหว้พระในบ้าน

การเลือกภาชนะสำหรับใส่ของไหว้พระในบ้านควรเลือกภาชนะมีขอบทรงสูง ไม่ว่าจะเป็นพาน พาโตก หรือเครื่องเขิน ซึ่งภาชนะเหล่านี้จะเป็นเครื่องสูงที่ออกแบบมาเพื่อใช้ในพิธีกรรมโดยเฉพาะ แต่หากไม่สามารถหาภาชนะทรงสูงได้ก็อาจจะใช้ภาชนะแบบมีจานรอง หรือเลือกใช้จานธรรมดาที่เป็นจานใหม่ไม่ผ่านการใช้กับคนทั่วไป หลักการเลือกภาชนะสำหรับใส่ของไหว้พระในบ้านควรเลือกภาชนะทรงสูงที่สูงไม่เกินระดับอาสนะพระ หลีกเลี่ยงภาชนะที่มีสีฉูดฉาด หากผู้ถวายเป็นสตรีเพศควรปูผ้ารองก่อนตั้งวางถวายเสมอ เพื่อใช้แทนผ้ารับประเคนค่ะ
3 ของไหว้พระในบ้านในโอกาสพิเศษ

ไม่ว่าจะเป็นโอกาสวันสำคัญทางพุทธศาสนาหรือโอกาสสำคัญในชีวิตของคนในบ้าน พุทธศาสนิกชนก็จะนิยมจัดของไหว้พระในบ้านแบบพิเศษ ซึ่งจะมีทั้งอาหาร เครื่องดื่ม ดอกไม้ เครื่องหอม และบริภัณฑ์เครื่องใช้ ทั้งนี้ ของไหว้ตามโอกาสพิเศษในแต่ละพื้นที่จะเลือกใช้ของที่แตกต่างกันตามธรรมเนียมนิยม เช่น ผ้าขาวม้า พาหวาน เมี่ยง เป็นต้น หากเป็นประเภทอาหารและเครื่องดื่มน้ำข้นจะต้องถวายในช่วงเช้าก่อนเที่ยงวัน แต่หากเป็นของใช้ น้ำปานะ และเครื่องหอมก็จะถวายได้ทั้งวันค่ะ